Lún, nứt mặt đường - tại sao?
Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ (QL) 18 đoạn Uông Bí - Hạ Long dài hơn 30 km, tổng mức đầu tư hơn 2.800 tỷ đồng theo hình thức BOT vừa được nhà đầu tư Công ty cổ phần BOT Ðại Dương khánh thành, thông xe ngày 18-5 vừa qua. Tuy nhiên, chỉ 10 ngày sau, người dân sống quanh khu vực phản ánh, trên tuyến đã xuất hiện nhiều đoạn bị lún, nứt, vỡ mặt đường, trình bày ở nhiều điểm phía trái tuyến (hướng Hạ Long - hà nội). Từ ngã ba Hùng Thắng (cuối tuyến) đến khu vực trạm thu phí Ðại Yên, nhiều đoạn lún sâu ở làn phía ngoài dành cho xe tải trọng lớn, tạo thành những rãnh dài và lún sâu 3 - 6 cm, chiều dài vết lún khoảng 3 - 5 m, trên đoạn đường hơn 4 km. Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần BOT Ðại Dương Nguyễn Thành Công cho biết: Ðây là dự án BOT, nhà đầu tư phải tự bỏ vốn và chịu trách nhiệm về công trình của mình, nên chất lượng luôn được quan tâm hàng đầu, sự cố vừa qua nhà đầu tư cũng không lường hết được. Công trình BOT, nhà đầu tư phải chịu bổn phận 25 năm, không phải chỉ bảo hành 12 tháng như thông thường. Do đó, quá trình thi công, chủ đầu tư và nhà thầu đã kiểm soát chặt đẹp quy trình, tiêu chuẩn. Khi rà soát móng đường không có hiện tượng gì, chỉ có một số đoạn mặt đường bị hằn lún. Thực tiễn, nhiều đoạn của dự án đã hoàn thành, thông xe trước Tết Nguyên đán vừa qua. Khi thời tiết nắng nóng, nhiều đoạn bắt đầu xuất hiện lún. Nhà đầu tư đã kết hợp Viện Khoa học công nghệ GTVT tiến hành khoan lấy mẫu thẩm định, cào bóc lại những đoạn hằn lún, hoàn thành việc thảm lại để bảo đảm an toàn liên lạc.
Không chỉ tại dự án này, tuyến tránh TP Vinh và đoạn tuyến QL 1 Vinh - Hà Tĩnh cũng theo hình thức BOT do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (Cienco 4) làm chủ đầu tư được coi là mẫu mực về chất lượng cũng xuất hiện hằn lún,... Tại đoạn Vinh - Hà Tĩnh dài 35 km, có khoảng 4 km xảy ra hằn lún, độ sâu từ 0,5 đến 2,3 cm. Giám đốc điều hành Cienco 4 Lê Ngọc Hoa cho biết, đơn vị thực hành nghiêm ngặt các quy trình, thử nghiệm kỹ càng, trực tiếp nhập nhựa bồn từ Xin-ga-po, kiểm soát chặt chất lượng nguyên liệu đá, bột khoáng, mua mới nhiều thiết bị máy móc hiện đại phục vụ thi công, nhưng kết quả đường vẫn bị lún. "Ðã lường hết các yếu tố mà kết quả vẫn không đạt ý muốn, nhiều khi chúng tôi cảm thấy thiếu tự tin, thấy run lắm" - ông Hoa giãi tỏ.
Theo Cục trưởng Quản lý xây dựng và chất lượng công trình liên lạc Trần Xuân Sanh, tựu trung một số nguyên do gây hằn lún có thể kể đến do chưa kiểm soát được vật liệu đầu vào; thứ hai, do thiết bị, công nghệ thi công không đáp ứng chất lượng; thứ ba, hệ thống kiểm soát chất lượng của dự án chưa được duy trì trang nghiêm; thứ tư, nhiều đơn vị thiếu kinh nghiệm giá rẻ thi công. Vì vậy, Cục kiến nghị phải tăng cường thẩm tra, kiểm soát chất lượng vật liệu ngay từ mỏ, thực hành đầy đủ thể nghiệm, chỉ tiêu kỹ thuật vật liệu nhập cảng,... Ðồng thời, kiểm soát thiết bị thi công; chọn lọc đơn vị đủ năng lực, kinh nghiệm thiết kế hổ lốn bê-tông nhựa, thử nghiệm đầy đủ đánh giá chất lượng bê-tông nhựa trước khi đưa vào dự án. Ngoài ra, giao các đơn vị khoa học - công nghệ trong ngành nghiên cứu, đánh giá và xác định xác thực nguyên nhân hư hỏng, soát lại các quy chuẩn ăn nhập thực tế,...
Cốt lõi vẫn là yếu tố con người
Theo các chuyên gia ngành GTVT, mặc dầu hằn lún có thể do nhiều yếu tố bất lợi cùng tác động như thời tiết nắng nóng, chất lượng nguyên liệu không bảo đảm, công nghệ thi công, mật độ dụng cụ,... Tuy nhiên, các nguyên do kể trên đều thiếu thuyết phục do không lý giải được tại sao chỗ lún, chỗ không, dù rằng cùng một điều kiện về thời tiết, thi công cũng như phương tiện. Chỉ thấy rõ ràng một điều, hằn lún xảy ra do chất lượng công trình có vấn đề, trong đó, nhân tố con người vẫn mang tính then chốt. Có thể, quy trình được kiểm soát gắt trong phòng thể nghiệm, nhưng triển khai đại trà lại không đạt đề nghị. Thực tiễn kiểm định tại QL 18 đoạn Uông Bí - Hạ Long, các mẫu kiểm tra đều không đạt yêu cầu. Thứ trưởng GTVT Nguyễn Ngọc Ðông ví von một cách hình ảnh: Nếu cứ loay hoay mãi với việc thay đổi công nghệ, chủng loại nhựa đường thì chẳng khác nào học trò học kém lại bắt đi sửa sách giáo khoa. Qua thẩm tra thấy có hiện tượng nhà thầu, tư vấn giám sát, thiết kế công thức vẫn chưa thật sự "hiểu" về cấp phối hỗn hợp bê-tông nhựa. Cần phải kiểm tra lại thiết kế cấp phối bê-tông nhựa, có kiểm định của tham vấn giám sát độc lập, đào tạo thêm nhân công cho khâu thiết kế công thức phối trộn,... Từng bước đi phải lần lượt, hạp điều kiện Thực tế trong nước, chẳng thể ứng dụng những tiêu chuẩn quá cao của thế giới làm "đội vốn" công trình. Còn Thứ trưởng GTVT Nguyễn Hồng Trường tỏ ra bức xúc trước "vấn nạn" tư vấn giám sát trong nước thiếu nghĩa vụ, thụ động trong thực thi nhiệm vụ. Tuy hiện, chưa phát hiện nền, móng đường có vấn đề, nhưng cần chú trọng chất lượng cấp phối lớp móng đường, móng mặt, hiện tại đang bị "khoán trắng" cho các nhà thầu, không có ai kiểm soát. Nếu nền tảng không đạt chất lượng, lớp mặt có tốt đến mấy cũng sớm hư hỏng. Theo quan điểm của nhiều chuyên gia, có thể coi xét những vùng có khí hậu hà khắc, cần sử dụng loại nhựa đặc thù.
Khẳng định kiên tâm chính trị rất cao của ngành GTVT là nâng cao chất lượng công trình, Bộ trưởng GTVT Ðinh La Thăng nhấn mạnh: Mục tiêu cao nhất của công trình liên lạc là chất lượng, không hy sinh chất lượng để đánh đổi tiến độ hay bất kỳ nguyên tố nào khác. Mỗi đồng vốn bỏ ra đầu tư công trình hạ tầng liên lạc, đều do tiền dân đóng góp, chưa nói đến tham nhũng, phao phí, chất lượng công trình kém là chẳng thể bằng lòng được. Không nhất trí với lý giải của một số chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị chức năng của Bộ, cho rằng đã làm đúng quy trình, quy phạm nhưng không hiểu sao đường xã hội vẫn lún, Bộ trưởng Ðinh La Thăng nhấn mạnh: "Tiêu chuẩn gì thì tiêu chuẩn, miễn phải bảo đảm chất lượng tốt, không bị lún, nứt, mặt đường êm thuận. Vì sao nhiều nước trên thế giới khí hậu còn khắc nghiệt hơn, đường vẫn không bị hư? Bộ trưởng cũng cho phép Cienco 4 toàn quyền thể nghiệm và áp dụng một số nguyên liệu, tiêu chuẩn và công nghệ mới tại dự án do Cienco 4 đầu tư, miễn sao chất lượng bảo đảm. Cienco 4 sẽ thể nghiệm trước 2 km theo một số tiêu chuẩn, công nghệ mới để rút kinh nghiệm. Người đứng đầu Bộ GTVT cũng đề nghị phải nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, nếu để công trình kém chất lượng đều bị xử lý nghiêm, làm không được cần phải thay thế để người khác thực hành tốt hơn. Cục trưởng Quản lý xây dựng và chất lượng công trình liên lạc nếu đến cuối năm nay còn để xảy ra tình trạng chất lượng công trình kém, sẽ buộc phải điều chuyển công tác. Ngay sau cuộc họp, Bộ GTVT sẽ có văn bản quy định toàn bộ các nhà thầu chính tại các gói thầu không được thuê thầu phụ để thi công các hạng mục chính. Ðó chính là hiện tượng "bán thầu". Ðồng thời, cần nối kiểm soát chặt chẽ trọng tải xe, cả trước mắt và lâu dài. Dự án mở mang QL 1 và QL 14 dứt khoát không để xảy ra hiện tượng hằn lún mặt đường vì đây là những công trình mẫu mực về chất lượng của ngành.
VIDEO XEM NHIỀU NHẤT
